Σεπτέμβριος και στην πατρίδα μας από τα πανάρχαια χρόνια είναι ο μήνας του τρύγου. Γι' αυτό και ο λαός μας τον ονόμασε Τρυγητή.
Στο απόσπασμα που ακολουθεί από την ΙΛΙΑΔΑ του ΟΜΗΡΟΥ, ΡΑΨΩΔΙΑ Σ στίχοι 561 - 572, περιγράφεται σκηνή τρύγου όπως απεικονίζεται στην ασπίδα του Αχιλλέα που έφτιαξε ο Ήφαιστος.
Παραθέτω το πρωτότυπο κείμενο αλλά και τη μετάφραση των Ν. Καζαντζάκη - Ι. Θ. Κακριδή. Στην εικόνα: σκηνή τρύγου από αρχαίο αγγείο.
ΟΜΗΡΟΥ ΙΛΙΑΔΑ
ΡΑΨΩΔΙΑ Σ 561 - 572
ἐν δὲ τίθει σταφυλῇσι μέγα βρίθουσαν ἀλωὴν
καλὴν χρυσείην· μέλανες δ᾽ ἀνὰ βότρυες ἦσαν,
ἑστήκει δὲ κάμαξι διαμπερὲς ἀργυρέῃσιν.
ἀμφὶ δὲ κυανέην κάπετον, περὶ δ᾽ ἕρκος ἔλασσε
κασσιτέρου· μία δ᾽ οἴη ἀταρπιτὸς ἦεν ἐπ᾽ αὐτήν,
τῇ νίσοντο φορῆες, ὅτε τρυγόῳεν ἀλωήν.
παρθενικαὶ δὲ καὶ ἠΐθεοι ἀταλὰ φρονέοντες
πλεκτοῖς ἐν ταλάροισι φέρον μελιηδέα καρπόν.
τοῖσιν δ᾽ ἐν μέσσοισι πάϊς φόρμιγγι λιγείῃ
ἱμερόεν κιθάριζε, λίνον δ᾽ ὑπὸ καλὸν ἄειδε
λεπταλέῃ φωνῇ· τοὶ δὲ ῥήσσοντες ἁμαρτῇ
μολπῇ τ᾽ ἰυγμῷ τε ποσὶ σκαίροντες ἕποντο.
Μετάφραση:
Κι έβαζε μέγα αμπέλι απάνω του σταφύλια φορτωμένο,
χρυσό, πανέμορφο, κι εκρέμουνταν τσαμπιά από κάτω μαύρα,
κι ως πέρα εστύλωναν τα κλήματα διχάλες ασημένιες.
Κι άνοιξε σμάλτινο ζερβόδεξα χαντάκι, και τρογύρα
από καλάι το φράχτη εσήκωσε᾿ κι ένα ως τ'αμπέλι μόνο
τραβούσε μονοπάτι, που 'παιρναν οι αργάτες που τρυγούσαν.
Και κουβαλούσαν το μελόγλυκο καρπό στους ώμους πάνω
• κοπέλες κι άγουροι χαρούμενοι μες σε πλεχτά κοφίνια'
κι αναμεσό τους την ψιλόφωνη κιθάρα κάποιο αγόρι
γλυκά βαρώντας όμορφα έψελνε του Λίνου το τραγούδι
με γάργαρη φωνή• κι οι επίλοιποι στη γη τα πόδια εκρούγαν
ξοπίσω του, πηδούσαν, φώναζαν και τραγουδούσαν όλοι.
Μετάφραση: Νίκου Καζαντζάκη – Ι. Θ. Κακριδή
